PAGEV: Poşetlerin Yasaklanması Çözüm Değil

İstanbul Dış Ticaret Kompleksi’nde gerçekleşen panel, plastik poşet üreticisi firmaların yanı sıra perakendecileri, Çevre Bakanlığı ve ÇEVKO temsilcilerini bir araya getirdi. Plastik poşetlerin Türkiye’deki geleceğinin tartışıldığı panelde önemli mesajlar verildi.

PAGEV’in, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın plastik poşetlerle ilgili politikalarının belirlenmesine yardımcı olmak ve sektör temsilcilerinin görüşlerini aktarmak amacıyla öncülük yaptığı panel, “Alışveriş Poşetleri Uygulamaları – Sorunlar ve Çözüm Önerileri” konu başlığı ile gerçekleşti. Toplantıda, üretim maliyeti ve kaynak kullanımı açısından alternatiflerine göre çok daha çevreci olan plastik poşetlerin neden çevre düşmanı ilan edildiği sorusunun cevabı da arandı.

Plastik poşet üreticisi firmalarının da katıldığı panelde, Çevre ve Orman Bakanlığı Ambalaj Atıkları Şube Müdürü Emine Aydınoğlu, PAGEV Teknik Uzmanı Funda Çetin, ÇEVKO Endüstri İlişkileri Bölüm Müdürü Alphan Eröztürk ve PERDER (İstanbul Perakendeciler Derneği) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Biçen Marketleri Sahibi İhsan Biçen birer sunum yaptılar.

PAGEV Başkanı Selçuk Aksoy, plastik poşetlerin kullanım kolaylıkları nedeniyle kısa sürede filelerin ve kese kâğıtlarının yerini aldığını, çevreyi ise plastiklerin değil onları sorumsuzca çevreye bırakan insanların kirlettiğine dikkat çekti. Plastikleri günah keçisi ilan etmeden önce, çevreye olan katkılarının doğru analiz edilmesi gerektiğini belirten Aksoy, dünyadaki petrol kaynaklarının sadece yüzde 4’ünün plastiklerin üretimi için kullanıldığını söyledi.

Plastik poşetlerle ilgili modern yaklaşımın yasaklama olmadığının da altını çizen Aksoy, gelişmiş ülkelerde 3R (Reduce, Reuse, Recycle) adı verilen yaklaşımın benimsendiği bilgisini verdi. Kâğıt torbaların, hem üretim hem de geri dönüşüm aşamalarında plastik poşetlere göre daha fazla enerji harcadığını, bunun da çevreci bir yaklaşım sayılamayacağını söyleyen Aksoy, plastik poşetleri verimli kullanarak ve geri dönüştürerek, çevrenin korunmasına katkı sağlayabileceğimizi vurguladı.

Avrupa Birliği ülkeleri ve dünyadaki plastik poşet uygulamaları hakkında örneklerin de verildiği panelde, genel yaklaşım plastik poşetlerin bilinçli bir şekilde kullanılması ve tüm ambalaj atıkları gibi çöp olarak değerlendirilmeden geri dönüşüme kazandırılması yönünde oldu. Plastik poşet kullanımının azaltılması amacıyla, sembolik de olsa belli bir ücretle satılması veya vergi getirilmesi konusu da gündeme getirildi. Tekrar kullanılabilen poşetler ve biyobozunur poşetler de alternatif çözüm önerileri arasında sıralandı.

Çevre ve Orman Bakanlığı Ambalaj Atıkları Şube Müdürü Emine Aydınoğlu, günde 17 milyon plastik poşetin atık hale geldiğini belirterek, plastik poşetlerin kullanımının en aza indirilmesi için tedbirler alınması gerektiğini söyledi. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın bu konuda çalışmalar yürüttüğü bilgisini de veren Aydınoğlu, plastik poşetlerin yasaklanmasının ise bir çözüm olmayacağını vurguladı.

ÇEVKO Endüstri İlişkileri Bölüm Müdürü Alphan Eröztürk, panelde yaptığı konuşmada, dünyadaki petrol kaynaklarının yüzde 4’ünün plastik üretimi için kullanıldığını, bunun da sadece yüzde 3’ünden plastik poşet üretildiğini söyledi. Günlük alışverişlerimizin vazgeçilmezi haline gelen plastik poşetlerin yasaklanmasının sosyal ve ekonomik açıdan olumlu değerlendirilmediğini belirten Eröztürk, sorunun malzeme sorunu olmadığını vurguladı. Alphan Eröztürk, plastik yerine başka bir malzemeyi koysanız dahi sorunun devam edeceğini, önemli olanın elimizdeki hammadde ya da üründen maksimum faydayı sağlamak olduğunun altını çizdi. Eröztürk, davranış alışkanlıklarımızı değiştirmemiz gerektiğini belirterek, satış noktalarının kullanıcıları bilinçlendirmelerinin önemine de dikkat çekti.

PAGEV Teknik Uzmanı Funda Çetin, yaptığı sunumda, çeşitli Avrupa Birliği ülkelerindeki plastik poşet uygulamaları konusunda örnekler vererek, Avrupa Birliği ülkelerinin hiçbirinde plastik poşetlerin yasaklanmasının mümkün olmadığını, bu girişimlerin tümünün AB Komisyonu tarafından, AB anlaşmasına ve Ambalaj Direktifi’ne aykırı olduğu gerekçesiyle reddedildiğini belirtti. Çetin ayrıca, plastik poşetlerin yasaklanmasının bir çözüm olmadığını da belirterek, “Plastik poşetlerin parayla satıldığı veya yasaklandığı tüm ülkelerde istisnasız başka tür plastik poşetlerin kullanımının aynı oranda arttığı ve toplam malzeme kullanımının gerilemediği görülmüştür” dedi.

2007 yılında ülkemizde de yürürlüğe giren, Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, satış noktalarına da yükümlülükler getiriyor. Yönetmelikte, “Satış noktaları, plastik poşet kullanımını en aza indirmek amacıyla gerekli tedbirleri almakla ve bu doğrultuda alınan tedbirleri içeren bilgileri her yıl Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüklerine gönderirler” deniliyor.

Funda Çetin, AB Ambalaj Direktifi ve Türkiye Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nde ambalaj tanımlarının aynı olmasına rağmen, AB’nin alışveriş poşetlerini ambalaj olarak kabul ederken Türkiye’nin etmediğini ve yönetmelikte kapsam dışında tutulduğunu da dile getirdi. Poşetlerin, Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nde ambalaj kapsamına alınması ve ilgili kesimlere yükümlülükler getirilmesi halinde sorunun büyük ölçüde çözümleneceği kaydedildi.

PERDER (İstanbul Perakendeciler Derneği) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Biçen Marketleri Sahibi İhsan Biçen de insanların plastik poşet kullanımı konusunda bilinçlenmelerinin önemine dikkat çekti. Biçen sunumunda, “Bir perakende noktasında tek başımıza tüketiciye fazla poşet kullanımının, çevremiz ve geleceğimiz için zararlı olduğunu zaman zaman anlattığımızda, tüketici biz market kuruluşlarının, sadece kendi menfaatimizi düşünüp, maddi olarak giderlerimizi en aza indirgemek için kendilerine fazla poşet vermediğimizi zannediyor.” diye konuştu.

Plastik poşetler konusunda tüm taraflara büyük görevler düştüğünün vurgulandığı panelde, katılımcılar insanların plastik poşet tüketim alışkanlıklarını değiştirmeleri gerektiği konusunda birleşti. Plastik poşetleri, bilinçli kullanarak, tekrar kullanarak ve geri dönüştürerek çevremizi kirlilikten koruyabileceğiz.

Ambalaj atıkları ve plastik poşetler konusu, 20 Mayıs’ta Çevre ve Orman Bakanlığı’nın düzenleyeceği Ambalaj Komisyonu toplantısında da gündeme gelecek. PAGEV, toplantıda poşetlerle ilgili alt komisyon oluşturma teklifi yapacak. Konunun sektör ve ilgili sivil toplum örgütlerinin de geniş katkısı alınarak çözüme ulaştırılması bekleniyor.