GÜMRÜK VERGİSİNDE DÜZENLEME

Bu kapsamda, çölyak hastalarının tükettiği ve Türkiye'de üretimi olmayan kara buğday ithalatındaki gümrük vergisi önemli oranda düşürüldü. 31 Aralık 2009 tarihli Resmi Gazete'nin 2. mükerrer sayısında yayımlanan 2010 yılı İthalat Rejimi'nde yaptığı belirlemelere ve Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) yetkililerinden edinilen bilgiye göre, 1 Ocak 2010'dan itibaren yürürlüğe giren rejim kapsamında, daha önce sıfır olan çipura ithalatında gümrük vergisi oranı, Avrupa Birliği (AB) için yüzde yüzde 27'ye, diğer ülkeler için yüzde 30'a çıkarıldı. Çipura ithalatına ayrıca AB ve diğer ülkeler için CİF bedelin yüzde 7'si tutarında Toplu Konut Fonu (TKF) getirildi.

Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi (EFTA) ülkelerinden çipura ithalatında gümrük vergisi ve TKF uygulanmayacak. Türkiye'de balık çiftliklerinin çipura, levrek üretimi önemli miktarlara ulaşmış durumda.

İthalat rejimiyle ayrıca, çölyak hastaları tarafından tüketilen ve Türkiye'de üretimi olmadığı belirtilen kara buğday ithalatında gümrük vergisi, yüzde 130'dan yüzde 40'a düşürüldü. Yetkililer, halen buğday ithalatında yüzde 130 gümrük vergisi uygulandığını belirtirken, ithalatta suistimalleri ve sapmaları önlemek için hastalar tarafından tüketilmesine karşın kara buğday ithalatındaki gümrük vergisi indiriminin sınırlı tutulduğunu belirttiler.

Aynı şekilde Türkiye'de çok sınırlı miktarda üretilen darı ve akdarı ithalatındaki gümrük vergisi de yüzde 130'dan yüzde 80'e düşürüldü.

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu ''1211.90.85.00.90'' olan ''dökme bitki ve bitki kısımları'' ithalatında uygulanan gümrük vergisi oranı yüzde 35'den yüzde 5'e çekildi.

Tatlandırıcı niteliğindeki, GTİP numarası ''1702.90.50.00.19'' olan maltodekstrin ithalatında, bu ürünün aroma yapımında kullanılması durumunda gümrük vergisi, yüzde 25 yerine, sıfır olarak uygulanacak.

İlaç sanayinde kullanılmak üzere ambalajlı etil alkol ithalatı halinde de yüzde 30 gümrük vergisi alınmayacak. İlaç sanayinde kullanılmak üzere ithal edilen etil alkole sıfır gümrük vergisi uygulanacak.

İsrail'den indirimli gümrük vergisi ile ithal edilecek şarapların listesi de genişletildi. İsrail'den ithal edilecek koşer şaraplarında yüzde 70 düzeyindeki gümrük vergisi yüzde 71 indirimli olarak uygulanacak.

SANAYİNİN HAMMADDESİ ÜRÜNLERİN İTHALATINDA GÜMRÜK VERGİSİ DÜŞÜRÜLDÜ

AB'nin 1 Ocak 2010'dan geçerli olmak üzere, bazı maddeler için üçüncü ülkelere uyguladığı vergi oranlarındaki değişiklikler ve genelleştirilmiş tercihler sistemi (GTS) çerçevesinde tanıdığı tarife tavizleri, İthalat Rejimi Kararı'na yansıtıldı ve bazı demir-çelik ürünleri ile kimyasal maddelerin gümrük vergisi oranlarında ayarlamalar yapıldı.

Bu kapsamda, mono etilen glikol (MEG), alçak yoğunluklu polietilen (AYPE), polipropilen (PP), polivinil klorürden (PVC) oluşan 4 petro-kimyasal ürünün gümrük vergileri GTS çerçevesinde yüzde 5,5-6,5 düzeyinden yüzde 3-2'ye çekildi.

Desenli ve motifli sıcak haddelenmiş sacların gümrük vergisi oranı ise yüzde 9'dan yüzde 13'e yükseltildi.

DTM, ithalat rejimlerini hazırlarken, Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleri, kalkınma planları ile yıllık programlarda öngörülen hedefleri, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri, tarım ve sanayi sektörlerinin ihtiyaçlarını  dikkate alıyor. Resmi Gazete'nin 31 Aralık 2009 tarihli 2. mükerrer sayısında ayrıca, ithalat rejiminin uygulanmasına ilişkin 20 tebliğ de yayımlanmıştı.

İthalat rejimi ekinde yer alan I sayılı listede tarım ürünleri, II sayılı listede sanayi ürünleri, III sayılı listede işlenmiş tarım ürünleri, IV sayılı listede balıkçılık ve su ürünleri, V sayılı listede gümrük vergisi askıya alınacak ürünler ve VI sayılı listede sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus bazı ürünlerin ithalatında uygulanacak gümrük vergisi oranları ve fonlar gösteriliyor.

Resmi Gazete'de yayımlanan İthalat Rejimi Kararı eki III sayılı liste kapsamında bulunan işlenmiş tarım ürünlerinin sanayi paylarına uygulanan gümrük vergilerinde, AB'nin ortak gümrük tarifesine uyum sağlandı.

BORİK ASİTTE TARİFE KONTENJANI PAZARLIĞI

AB ile ortak hazırlanan ve yerli üretimi bulunmayan özel nitelikli bazı kimyasal hammaddelerde ve elektronik sanayi girdilerinde ortak gümrük tarifesi hadlerini indiren veya sıfıra çeken ''Askıya Alma Listesi''nde, AB'nin borik asitte tarife kontenjanı açma girişimine Türkiye itiraz etti. Türkiye bu alanda üretici olduğu için, AB'nin borik asitte tarife kontenjanı açmasına karşı çıkıyor. Türkiye, buna karşın, petrokimya sektörünün ana hammaddelerinden olan VCM için AB'nin tarife kontenjanı açmasını talep ediyor.

Askıya alma listesinde bulunan ürünler, gümrük vergisiz veya çok düşük gümrük vergisi ile ithal edildiği için, sanayicilere üretimde maliyet avantajı sağlıyor. Türkiye, AB'li sanayicilerin Türkiye'den gümrüksüz borik asit ithal etme imkanı varken, AB'nin ayrıca üçüncü ülkelerden sıfır gümrük ile ithalat için tarife kontenjanı açmasına karşı çıkıyor.

Bu kapsamda, askıya alma listesiyle ilgili çalışmalar sırasında, ilgili AB organları nezdinde yapılan girişimler sonucunda, 2010 yılının tamamı içerisinde geçerli olmak üzere akrilonitril ithalatı için 60 bin ton, klimaların üretiminde kullanılan kompresörlerin ithalatında 400 bin adet tarife kontenjanı açıldı. Tarife kontenjanı kapsamında bu ürünler gümrük vergisi ödenmeden ithal edilecek.

DTM; İthalat Rejimi Kararına dayanarak, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Bazı Maddelere İlişkin Tebliğ'i daha önce yayımlamıştı. Tebliğ ile Türkiye'de üretimi olmayan ve ağırlıklı olarak yatırım malı mahiyetinde olan makine ve cihazlar ayrı bir listede toplanarak, bu malların DTM'den izin yazısı alınmadan doğrudan ilgili gümrük idarelerinden ithal edilmesi imkanı getirilmişti. Bu listede 310 adet Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu (G.T.İ.P) eşya bulunuyor ve tüm makineleri kapsıyor.

Tebliğ ekindeki 599 ürünün bulunduğu diğer listede ise ilgili kurumlardan uygunluk yazısı alınması şartıyla DTM'den izin alınmadan ithal edilebilecek eşya yer alıyor. Bu listede, Ulaştırma Bakanlığı'nın (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) uygunluk yazısı aranan sivil hava taşıtları ve bunların aksam, parçaları ile Denizcilik Müsteşarlığının uygunluk yazısı aranan deniz araçları bulunuyor.

Tebliğ ekinde yayımlanan ve 481 malın yer aldığı ikinci listede, ithalatına izin verilmeden önce işlem bazında yerli üretim ve verimlilik açısından değerlendirmeye tabi tutulması gerekli görülen kullanılmış eşya ve makinalar yer alıyor. Sanayicilerin kendi ihtiyaçlarında kullanmaları ve geçerli kapasite raporunu ibraz etmeleri şartıyla bu eşyalar DTM izni ile ithal edilebilecek. Bu eşyanın ithalinde, firma müracaatları elektronik ortamda yapılacak; yerli üretimi olup olmadığı, teknolojisi, enerji verimliliği, çevre güvenliği ve insan sağlığı ve benzeri kriterler göz önüne alınarak, talebin değerlendirilmesi esnasında ilgili üretici birlik, dernek ve odalardan elektronik ortamda görüş sorulacak.

Bu eşyanın ithalatından sonra, ticaretinin önlenmesi için denetim mekanizması getirilirken, denetimlerin etkin olabilmesi ve riskli eşyanın daha detaylı incelenebilmesi ve bakım onarım amacıyla ithal edilebilecek ürünlere kolaylık sağlamak amacıyla 50 kilogramdan (Kg) ve 10 adetten az olan eşya ile yeni eşyanın CIF kıymeti dikkate alınarak belirlenen CIF birim kıymetin üzerinde olan eşya değerlendirme kapsamı dışına çıkarıldı.

AA